Poleć
stronę
Umów się
na
spotkanie
Podwyższona emerytura dla rocznika 1953 - czy ustawodawca dostosuje przepisy do wyroku TK z 06.03.2019 r.?
09/10/2019

Podwyższona emerytura dla rocznika 1953 - czy ustawodawca dostosuje przepisy do wyroku TK z 06.03.2019 r.?

Autor: Tomasz Gomułkiewicz

Trybunał Konstytucyjny w dniu 6 marca 2019 r. (sygn. akt P 20/16) orzekł, że art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 oraz z 2019 r. poz. 39), w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zakres wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczył wyłącznie tych kobiet z rocznika 1953, które wcześniejszą emeryturę pobierały na podstawie art. 46 w/w ustawy. Wynika to z faktu, że Trybunał Konstytucyjny wydając w/w wyrok związany był zakresem pytania prawnego sądu, które dotyczyły właśnie emerytki z rocznika 1953 pobierającej, w oparciu o art. 46 w/w ustawy, emeryturę. W skutek omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, kobiety objęte zakresem orzeczenia mają prawo do wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji. Jednakże, w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, wszczęte postępowania wznowieniowe kończyły się przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych decyzjami wydanymi w oparciu o art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Tym samym kobiety urodzone w 1953 r., które wystąpiły w ramach postępowania wznowieniowego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, celem ustalenia emerytury zaraz po osiągnięciu wieku emerytalnego, tj. w 2013 r., i w tym samym roku otrzymały decyzję organu emerytalnego, nie będą mogły już domagać się skutecznie wznowienia postępowania, a to z uwagi na przywołane wyżej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozwiązaniem powyższej sytuacji mają być działania podjęte przez ustawodawcę, a konkretnie zmierzające do zmiany przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Dokładna analiza projektu ustawy zmieniającej (Projekt ustawy Komisji Ustawodawczej Senatu, o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 15 maja 2019 r., Druk nr 1175) pozwala przyjąć, że zamierzone zmiany polegają na wprowadzeniu, do ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przepisu, w myśl którego „reguł polegających na odliczaniu od podstawy obliczenia emerytury powszechnej kwot pobranych wcześniejszych emerytur nie stosuje się do ubezpieczonych urodzonych w roku 1953, którzy pobrali emerytury wymienione w tym przepisie na podstawie wniosku złożonego przed dniem 6 czerwca 2012 r., pod warunkiem złożenia wniosku o emeryturę, o której mowa w art. 24, w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu.” Ponadto zmiany zakładają, że „ubezpieczony, który pobrał emeryturę na podstawie przepisów art. 46, art. 50, art. 50a, art. 50e i art. 184 ustawy lub art. 88 ustawy – Karta Nauczyciela, w oparciu o wniosek złożony przed dniem 6 czerwca 2012 r., może wystąpić o ponowne ustalenie wysokości emerytury, z uwzględnieniem powyższych zmian, w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie projektowanej ustawy.” Projekt zakłada również, że „emerytura w ponownie ustalonej wysokości przysługuje od dnia, od którego podjęto wypłatę emerytury powszechnej, a w przypadku, gdy ponownie ustalona wysokość emerytury jest wyższa od wypłacanej dotychczas, emerytowi wypłaca się wyrównanie.”

Jeżeli projekt ustawy zmieniającej wejdzie w życie, efektem będzie dostosowanie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz zrównanie sytuacji wcześniejszych emerytek z rocznika 1953. Zgodnie z informacjami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, grupę kobiet, które zmiany będą dotyczyć oszacowano na ok. 75,9 tysięcy. Ustawodawca zakłada, że średni wzrost wysokości świadczenia w jednostkowej sprawie w pierwszym roku wyniesie około 140 zł, natomiast przeciętna kwota wyrównania wyniesie około 9 300 zł (przy założeniu, że wyrównanie zostanie wypłacone 58% emerytek z rocznika 1953, dla których przeliczenie wysokości emerytury będzie korzystne). Obecnie Senat w dniu 15 lipca 2019 r. przekazał projekt uchwały do Sejmu, a w dniu 31 lipca 2019 r. Sejm skierował projekt ustawy do I czytania w komisjach. Pierwotnie Senacki projekt został wpisany do porządku obrad Sejmu na 15-16 października, jednak pod koniec września został z planu wykreślony.

Co w sytuacji gdy planowane zmiany nie wejdą w życie? Ciekawą alternatywą wydaje się możliwość wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym.

Na Stronie Kancelarii używamy plików cookies. Korzystając dalej ze Strony, wyrażasz zgodę na stosowanie plików cookies zgodnie z Polityką cookies. Wyrażenie zgody jest dobrowolne, w każdej chwili można ją cofnąć przez zmianę ustawień dotyczących plików „cookies” w używanej przeglądarce internetowej. Kliknij „Akceptuję”, aby ta informacja nie wyświetlała się więcej.